6183 sayılı Kanunla İlgili Sıkça Sorulan Sorular (2)

 

> SORU 13: Tahsil zamanaşımı nedir?

Adli ve idari para cezalarına ait özel kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri saklı kalmak şartıyla 6183 sayılı Kanun kapsamına giren bütün amme alacakları için tahsil zamanaşımı süresi 5 yıl olup, bu sürenin tayininde amme alacağının vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılının başı esas alınmaktadır. Bu süresinin geçmesiyle alacak zamanaşımına uğrar. Zamanaşımına uğrayan amme alacağı artık cebren takip edilememekte ancak amme borçlusu tarafından zamanaşımından sonra yapılacak rızai ödemeler kabul edilmektedir.

> SORU 14: Vergi dairelerince takibi yapılan adli para cezalarında zamanaşımı süresi nedir?

Adli para cezaları ile ilgili zamanaşımı süresi 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 68 inci maddesinde genel süre şeklinde on yıl olarak belirlenmiştir. Ancak aynı maddede para cezasına çarptırılan kişinin yaşına ve suçun niteliğine göre farklı düzenlemelere yer verilmiştir.

Adli para cezalarının zamanaşımının tayininde adli para cezasına hükmedildiğine ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği gün esas alınmakta ve süre bu günden itibaren işlemeye başlamaktadır.

Adli para cezalarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespitinde; gerek 5237 sayılı Kanunda gerekse 6183 sayılı Kanunda zamanaşımının kesilmesine veya durdurolmasına yönelik düzenlernelerin birlikte dikkate alınmak suretiyle değerlendirmesi gerekmektedir.

> SORU 15: Vergi dairelerince takibi yapılan idari para cezalarında zamanaşımıı süresi nedir?

İdari para cezaları ile ilgili olarak zamanaşımına ilişkin özel hükümler 5326 sayılı Kabahatler Kanununda düzenlenmiş olup, bu Kanun gereğince idari para cezalarının yerine getirme (tahsil zamanaşımı) süreleri idari para cezasının tutarına bağlı olarak 3, 4, 5 ve 7 yıl olarak belirlenmiştir.

İdari para cezalarının zamanaşımının tayininde, idari para cezasının kesinleştiği takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren başlanılması gerekmektedir.

İdari para cezalarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespitinde; gerek 5326 sayılı Kanunda gerekse 6183 sayılı Kanunda zamanaşımının kesilmesine veya durdurulmasına yönelik düzenlemelerin birlikte dikkate alınmak suretiyle değerlendirmesi gerekmektedir.

> SORU 16: Zamanaşımını kesen haller nelerdir?

Vergi dairelerince takibi yapılan amme alacaklarından para cezalarına ilişkin özel kanunlarında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;

1.Ödeme,

2. Haciz tatbiki,

3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,

4. Ödeme emri tebliği,

5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

6. Yukarıdaki 5 sırada gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,

7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

8. Amme alacağının teminata bağlanması,

9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,

10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.

11. Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması,

hallerinde zamanaşımı kesilmektedir.

Bu durumda, amme alacağı için zamanaşımı süresi yeniden hesaplanmakta ve zamanaşımı süresinin hesabında zamanaşımının kesildiği tarihin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılının başı esas alınmaktadır.

Adli ve idari para cezalarında zamanaşımının kesilmesi halinde, yeniden işlemeye başlayacak olan süre, alacağın tabi olduğu zamanaşımı süresi olacaktır.

> SORU 17: Zamanaşımını durduran haller nelerdir?

Borçlunun yabancı memlekette bulunması, hileli iflas etmesi veya terekesinin tasfiyesi dolayısıyla hakkında takibat yapılmasına imkan yoksa bu hallerin devamı müddetince zamanaşımı işlemez.

Zamanaşımının işlememesi halinde süre, sebeplerinin kalktığı günün bitmesinden itibaren başlar ve durmasından evvel başlamış olan cereyanına devam eder.

> SORU 18: Vergi borcu tecil ve taksitlendirilir mi?

Vergi borçlarının süresinde (vadesinde) ödenmesi esastır. Ödeme güçlüğü çeken ve çok zor durumda olması nedeniyle borçlarını ödeyemeyen mükelleflerin, yazı ile istemeleri ve teminat göstermiş (50.000,00 TL'nin üzerindeki borçlar için) olmaları şartıyla, 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak borçları tecil ve taksitlendirilebilir.

> SORU 19: Hangi vergi borçları için tecil ve taksitlendirme talep edilebilir?

Geçici Vergi, Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi, Harçlar (İkmalen tarhiyata dayanan tapu harçları hariç), Fonlar, Paylar (Eğitime Katkı Payı ve buna ait gecikme zammı dahil) ve ek vergiler tecil ve taksitlendirme kapsamı dışındadır.

Dolayısıyla, yukarıda sayılan alacaklar dışında kalan gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, trafik cezaları vb. tüm alacakların tecil ve taksidendirilmesi mümkündür.

> SORU 20: Tecil ve taksitlendirme kimler tarafından, ne zaman talep edilebilir?

Bizzat borçlu veya vekili tarafından tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulabilir. Kanuni temsilci, limited şirket ortakları vb. asıl borçlu gibi sorumlu tutulan kişiler de sorumlu oldukları tutar için tecil ve taksitlendirme başvurusunda bulunabilirler.

> SORU 21: Tecil ve taksitlendirme talebi nasıl yapılır?

Tecil ve taksitlendirilme talep eden borçluların, "Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu" ile bağlı bulundukları vergi dairesine, vergi dairesi başkanlığına/defterdarlığa veya Başkanlığımıza yazılı olarak ya da interaktif vergi dairesi aracılığıyla elektronik ortamda müracaat etmeleri gerekmektedir.

Başkanlığımız internet sitesinden temin edilerek kullanılabilecek olan formun eksiksiz olarak doldurulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, motorlu taşıtlar vergisi, trafik para cezaları, karayolu taşıma para cezaları, köprü ve otoyol (Karayolları Genel Müdürlüğünün işletiminde olan) ihlalli geçiş ücreti ve idari para cezaları ile kyk öğrenim ve harç kredi borcuna ilişkin tecil ve taksitlendirme taleplerinin ilgili vergi dairelerine doğrudan veya interaktif vergi dairesi aracılığıyla yapılması gerekmektedir.

> SORU 22: Uzlaşılan vergiler ile pişmanlıkla beyan edilen veya ceza indirimi talep edilen tutarlar için tecil ve taksitlendirme talep edilebilir mi?

Tarhiyat öncesi veya tarhiyat sonrası uzlaşma yoluyla tahakkuk eden vergi ve cezalar için zor durum nedeniyle tecil ve taksitlendirme talep edilebilir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 371. maddesine göre pişmanlıkla beyan edilen tutarlar ile aynı Kanunun 376. maddesine göre ceza indiriminden yararlanılmak suretiyle ödeme yapılmasının talep edildiği durumlarda, bu hükümlerden yararlanma şartı ödemenin belli zamanlarda yapılmasına bağlandığından, taksitlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

> SORU 23: Tecil faizi oranı ve azami taksitlendirme süresi ne kadardır?

Tecil faizi oranı yıllık % 24'dür. Azami taksitlendirme süresi 36 aydır. Katma değer vergisinden olan alacaklarda bu süre müracaat tarihinden itibaren azami 6 aydır.

> SORU 24: Tecil ve taksitlendirilme taleplerinde teminat aranır mı?

Mükellefin 50.000 TL'yi aşmayan tecil taleplerinde teminat aranılmaz. Bu tutarı aşan taksitlendirmelerde ise 50.000 TL'yi aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilir.

Teminat olarak aşağıdaki değerler dikkate alınır.

- Para,

- Bankalar tarafından verilen süresiz teminat mektupları,

- Devlet iç borçlanma senetleri (Devlet tahvili veya hazine bonosu) veya bu senetler yerine düzenlenen belgeler,

- İlgililer veya ilgililer lehine üçüncü şahıslar tarafından gösterilen ve vergi dairelerince haczedilen menkul ve gayrimenkul mallar,

> SORU 25: Tecil ve taksitlendirilen vergi borçlan için "borcu yoktur" yazısı alınabilir mi?

Borçları tecil ve taksidendirilen mükellefler borcun % lO'unu ödemiş olmaları ve vadesi geçmiş başka borçları bulunmaması şartıyla vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair yazı alabilirler.

> SORU 26: Tecil şartianna uyulmamasının sonuçları nelerdir?

- Tecil ve taksitlendirme şartlarına uyulmaması halinde, tecil geçerliliğini kaybeder.

- Teminat paraya çevrilir ve cebri icraya ilişkin hükümler uygulanarak alacağın tahsili yoluna gidilir.

- Tecil edilen borçlara normal vade tarihinden yapılan ödeme tarihlerine kadar gecikme zammı hesaplanır. Yapılan taksit ödemeleri borca mahsup edilir.

- Bu borçlar için daha önceden ödenmiş olan tecil faizleri, hesaplanan gecikme zammına mahsup edilir. Ancak, tecil edilen amme alacağının gecikme zammı tatbik edilemeyen alacaklardan olması halinde ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez.

> SORU 27: Tecil koşullarının ihlal edilmesi halinde tekrar tecil talep edilebilir mi?

Tecilin ihlal edilmiş olması halinde yeniden tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulabilir.

Ancak, yeniden tecil ve taksitlendirme talebinin tecile yetkili makam tarafından uygun görmesi gerekmektedir.