Kira bedelinin vergilendirilmesi ve belge düzeni (Güncel Özelgeler)



İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı


Sayı : 11395140-105[VUK1-21486]-E.1062507 26.11.2018
Konu :Kira bedelinin vergilendirilmesi ve belge düzeni. 


İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; franchise olarak gıda sektöründe faaliyet gösterdiğiniz, faaliyetiniz kapsamında kiralanan bâyilik yerlerinin kira sözleşmelerinin mülk sahibi ile firmanız tarafından yapıldığı ve bâyilere fatura edildiği belirterek, stopajın nasıl gösterilmesi gerektiği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmış olup Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde de safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmıştır.

Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde ise gayrimenkul sermaye iradının tarifi yapılmış olup, maddede sayılan mal ve hakların ticari veya zirai bir işletmeye dahil bulunması halinde bunların iradlarının ticari veya zirai kazancın tespitine ilişkin hükümlere göre hesaplanacağı,

Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin 5/a bendinde de kamu idare ve müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabına göre tespit eden çiftçilerin 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığında yaptıkları ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde; fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır.

Mezkur Kanunun 232 nci maddesinde de, birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla, kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek, satın aldıkları emtia ve hizmetler için de fatura istemek ve almak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 234 üncü maddesine göre tüccarların vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için düzenleyip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş olan fatura hükmündedir.

Bu çerçevede, şirketiniz tarafından mülk sahiplerinden kiralanan gayrimenkuller için mülk sahibi gerçek kişilere yapılan kira ödemeleri üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 5/a bendi uyarınca vergi kesintisi yapılması gerekmekte olup, mülk sahibinin vergi mükellefi olması durumunda bu kişiler tarafından şirketiniz adına fatura düzenlenmesi, vergi mükellefi olmaması durumunda ise şirketinizin bu kişiler adına gider pusulası düzenlemesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, kiraladığınız gayrimenkullerin alt kiralama yoluyla franchise alan firmalara kiralanması sonucu elde ettiğiniz kira gelirleri kurum kazancınıza dahil edilerek vergilendirileceğinden, bu kira geliri üzerinden franchise firmalarca ayrıca vergi kesintisi yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Ayrıca kiraladığınız bu gayrimenkulleri alt kiralama yoluyla franchise alan firmalara kiralamanız durumunda elde ettiğiniz kira geliriniz karşılığında bâyi adına fatura düzenlemeniz gerektiği tabiidir.