SGK'nın damga vergisi ve harç muafiyeti

Veren Makam : Kocaeli Vergi Dairesi Başkanlığı
Tarih : 27/05/2011  Sayı :  53
İlgide kayıtlı özelge talebinizin incelenmesinden, ...  üzerine kayıtlı taşınmazın  ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne kiralaması nedeniyle tapuya şerh düşülmesi sırasında  Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün harç ve damga vergisinden muaf olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.
          1 )  Harçlar Kanunu Yönünden
            492 sayılı Harçlar Kanununun 58 inci maddesinde, "Tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıda yazılı kişiler ödemekle mükelleftir.
            a) Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı ayni hakları iktisap edenler, (İktisap eden kişiler birden fazla ise harçları hisseleri oranınca öderler)
            b) İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler,
            c) Kadastro işlerinde adlarına tescil yapılanlar,
            d) Miras sebebiyle çıplak mülkiyetin mirasçı adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi  
             olanlar,
            e) Rücülarda rücü eden taraf,
            f) Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar."
            hükmü yer almaktadır.
            492 sayılı Kanuna bağlı  (4)  sayılı tarifenin  "I- Tapu işlemleri"  başlıklı  bölümünün     10 uncu fıkrasında, "Adi veya hasılat kira mukavelelerinin tapu siciline şerhinde mukavele müddetine göre hesaplanacak kira toplamı ve mukavele mevcut değilse veya mukavelede müddet belirtilmemişse bir yıllık kira bedeli üzerinden binde 5,94" oranında harç tahsil edileceği belirtilmektedir.
           Diğer taraftan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 36 ncı maddesinde, "İlgili kanunlarda yer verilmemiş olsa dahi, Kuruma ait taşınır ve taşınmazlar, bunların alım ve satım işlemleri ile Kuruma yapılacak bağış ve yardımlar, Kurumun taraf olduğu davalar, icra kovuşturmaları ile ilâmlar, Kurum tarafından satın alınan taşınmazlar ile ilgili tüm tapu işlemleri, Kurum tarafından yapılan bütün işlemler ve bu işlemler için ilgililere verilmesi veya bunlardan alınması gereken yazı ve belgeler ve bunların suretleri; damga vergisi ve harçlar ile belediyelerde yürütülecek her türlü hizmet karşılığı alınan ücret ve katılma payından müstesnadır." hükmüne yer verilmiştir.
            Buna göre, ... 'un sahibi bulunduğu taşınmazı ... i Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne kiralamasıyla ilgili olarak tapuda yapılacak şerh işleminden, 5502 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi gereği harç tahsil edilmemesi gerekmektedir.
          2 )  Damga Vergisi Kanunu Yönünden
            488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 2 inci maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup şerhlerinde damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında da, birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olacakları, bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunmasının damga vergisininnoksan ödenmesini gerektirmeyeceği, damga vergisinden muaf kuruluşlarla kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamının kişiler tarafından ödeneceği, ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumların müteselsilen sorumlu olacakları hükme bağlanmıştır.
             Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/2 nci fıkrasında, kira mukavelenamelerinin mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden binde 1,5 nispetinde damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır. 2009/15725 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01/01/2010 tarihinden geçerli olmak üzere Kanuna ekli (1) sayılı tablonun I/A-2 fıkrasındaki kağıtlara ilişkin damga vergisi oranı binde 1,65 olarak belirlenmiştir.
            Öte yandan, 20.05.2006 tarih ve 26173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5502 sayılı Kanun ile 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 1 ila 24 üncü maddeleri yürürlükten kaldırılmış, Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Söz konusu Kanunun "Vergi ve fon muafiyeti" başlıklı 36 ncı maddesinde, "İlgili kanunlarda yer verilmemiş olsa dahi, Kuruma ait taşınır ve taşınmazlar, bunların alım ve satım işlemleri ile Kuruma yapılacak bağış ve yardımlar, Kurumun taraf olduğu davalar, icra kovuşturmaları ile ilamlar, Kurum tarafından satın alınan taşınmazlar ile ilgili tüm tapu işlemleri, Kurum tarafından yapılan bütün işlemler ve bu işlemler için ilgililere verilmesi veya bunlardan alınması gereken yazı ve belgeler ve bunların suretleri; damga vergisi ve harçlar ile belediyelerde yürütülecek her türlü hizmet karşılığı alınan ücret ve katılma payından müstesnadır." hükmü yer almıştır.
            Buna göre, ... üzerine kayıtlı taşınmazın ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne kiralanmasına ilişkin düzenlenen kira sözleşmesinin Kanuna ekli (1) sayılı tablonun I/A-2 fıkrasına göre damga vergisine tabi tutulması ve Sosyal Güvenlik Kurumunun 5502 sayılı Kanun uyarınca damga vergisi muafiyeti bulunduğu dikkate alındığında, verginin Damga Vergisi Kanunu uygulaması bakımından herhangi bir muafiyeti bulunmayan ... tarafından ödenmesi gerekmektedir.