Otomatik vitesli araçlarda "uygunluk belgesi" zorunluluğu

Veren Makam : Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı
Tarih : 03.01.2012 Sayı : 16


İlgide kayıtlı dilekçenizde, 12 Sıra No.lu ÖTV Sirküleri gereği sakatlık istisnasından yararlanmak suretiyle iktisap edilen otomatik vitesli araçlar için vergi dairesine ibraz edilmesi gereken uygunluk belgesinde, aracın otomatik vitesli olduğunun belirtilebileceği bir satır bulunmadığından vergi dairesi tarafından kabul edilmediği belirtilerek, konuya ilişkin Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin 2 nci bendinde, Kanuna ekli (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi mallardan; 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm³'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler ile bizzat kullanma amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabının ÖTV'den istisna olduğu hüküm altına alınmıştır.

30/4/2010 tarihli ve ÖTV-2/2010-3 sayılı 12 Sıra No.lu ÖTV Sirkülerinde, Kanunun 7 nci maddesinin 2 numaralı bendinin (b) alt bendi uygulamasında, hareket ettirici aksam olarak debriyaj, fren ve gaz pedalları ile vites kolunda sabitlenmiş birşekilde özel tertibat yapılmasının gerektiği ve yapılan özel tertibatın kişinin sakatlığıyla uyumlu olmasının yasal bir zorunluluk olduğu belirtilmiştir. Sakatlık derecesi % 90'ın altında olanların gaz, fren, debriyaj pedalları ile vites kolunda sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırmaksızın kullanabilecek olduğu araçlar ile aracı hareket ettirici özel tertibat sayılmayan (direksiyona topuz takılması, engelin bulunduğu taraftaki silecek kolu, sinyal, cam silecek kumandası, dörtlü flaşör, ön-arka cam su fıskiyesi, korna ve kontak gibi düzeneklerin diğer tarafa alınması veya direksiyon simidine monte edilmesi vb.) tadilat yapılmak suretiyle kullanılabilecek olan araçların ilk iktisabında söz konusu istisnadan yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

Yine aynı Sirkülerin "Otomatik Vitesli Araçlarda İstisna Uygulaması" başlıklı (3/c) bölümünde açıklandığı gibi otomatik vitesli araçlar, başka bir tadilat olmaksızın özel tertibatlı araç olarak değerlendirilmemektedir.

Ancak sakatlığı sadece sol alt ekstremitede (ayak veya bacakta) olanlar için otomatik vitesin hareket ettirici özel tertibat olarak sayılması gerekmektedir. Buna göre, sağlık raporuna göre sadece sol alt ekstremitede sakatlığı bulunan malul ve engellilerin "H" sınıfı sürücü belgesi olması halinde, başkaca özel tertibat yapılmasına gerek olmaksızın otomatik vitesli araçları ilk iktisabında bu istisnadan yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Bu durumda sakatlık derecesi % 90'ın altında olup, sadecesol alt ekstremitede sakatlığı bulunan malul ve engelliler için verilecek (2A) numaralı ÖTV beyannamesine, aracın sakatlığa uygun olarak tadil edildiğine dair teknik belge yerine aracın otomatik vitesli olduğuna dair "uygunluk belgesi" nin aslı veya noter onaylı örneği eklenecektir.

Öte yandan konuya ilişkin olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığından alınan 11/2/2011 tarih ve 943 sayılı yazıda; tescile esas belge olan uygunluk belgesi formatlarının 28/6/2009 tarihli ve 27272 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin (2007/46/AT) Ek IX'unda belirlenmiş olduğu, bu formatların zorunlu uygulamaya giriş tarihinin aynı yönetmeliğin Geçici 2 nci Maddesinde de belirtildiği üzere 29/4/2010 tarihi olduğu, anılan yönetmeliğin ekinde belirtilen uygunluk belgesi formatlarına göre, M1 kategorisi hariç bütün araç kategorilerine ait vites kutusu tipi hakkında bilginin bu belge üzerinde yer almasının gerektiği, bu nedenle M1 kategorisi hariç bütün araç kategorilerindeki araçların vites kutusu bilgilerinin o aracın uygunluk belgesinden temin edilebileceği, M1 kategorisi araçların ise vites kutularına ait bilgilerin uygunluk belgesi formatında yer almadığından, bu araçlara ait söz konusu bilginin temininde araç imalatçısının beyanının esas alınması gerektiği belirtilmektedir.

Buna göre, sakatlık derecesi % 90'ın altında olup, "H" sınıfı sürücü belgesini haiz malul ve engellilerden, sakatlığı sol alt ekstremitede olanlar tarafından ilk iktisabı yapılacak araçlardan M1 kategorisine girenler için aracın otomatik vitesli olduğuna dair ÖTV mükellefinden yazılı beyan alınacaktır. Bu şekilde otomatik vitesli olduğuna dair ÖTV mükellefinin yazılı beyanda bulunduğu aracın otomatik vitesli olmadığının tespiti halinde, ziyaa uğratılan ÖTV ve bunun üzerinden hesaplanacak KDV'nin, vergi ziyaı cezası da uygulanmak suretiyle ÖTV mükellefinden tahsil edileceği tabiidir.